PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN I
ĐỀ CƯƠNG THAM KHẢO ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ 8
HỌC KÌ II – NĂM HỌC 2016- 2017
1.Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược Việt Nam:
-Chủ nghĩa tư bản phát triển, có nhu cầu xâm chiếm thuộc địa trong khi đó VN giàu sức người sức của.
2. Nguyên nhân nước ta rơi vào tay thực dân Pháp:
- Do đường lối, cách tổ chức kháng chiến của triều đình Huế mắc nhiều sai lầm, bất cập
- Hoàn cảnh quốc tế không thuận lợi
3. Phong trào Cần Vương chống Pháp cuối TK XIX
Nguyên nhân bùng nổ:
- Do âm mưu thống trị của thực dân Pháp
- Tinh thần yêu nước , ý chí bất khuất của nhân dân
- Thái độ kiên quyết chống Pháp của phái chủ chiến (Tôn Thất Thuyết)
Diễn biến: Chia 2 giai đoạn
GĐ 1: 1885-1888: Bùng nổ khắp cả nước, nhất là từ Phan Thiết trở ra
GĐ 2: 1888-1896: Qui tụ trong những cuộc khởi nghĩa lớn, tập trung ở Bắc Trung Kỳ và Bắc Kỳ
Nhận xét:
- Qui mô: Diễn ra rộng khắp , quyết liệt, tiêu biểu là 3 cuộc khởi nghĩa lớn (Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê)
- Tính chất: Là cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
4. Neâu nhöõng nhaø caûi caùch tieâu bieåu vaø caùc ñeà nghò cuûa hoï vaøo nöûa cuoái theá kæ XIX.
a) Nội dung cải cách:
- Naêm 1868, Traàn Ñình Tuùc vaø Nguyeãn Huy Teá xin môû cöûa bieån Traø Lí ( Nam Ñònh); Ñinh Vaên Ñieàn xin ñaåy maïnh vieäc khai khaån ruoäng hoang vaø khai moû, phaùt trieån buoân baùn, chaán chænh quoác phoøng.
- Naêm 1872, Vieän thöông baïc xin môû ba cöûa bieån ñeå thoâng thöông vôùi beân ngoaøi.
- Naêm 1863-1871, Nguyeãn Tröôøng Toä vôùi 30 baûn ñieàu traàn yeâu caàu chaán chænh boä maùy quan laïi, phaùt trieån coâng thöông nghieäp vaø taøi chính,
- Naêm 1877 vaø naêm 1882, Nguyeãn Loä Traïch vôùi hai baûn “Thôøi vuï saùch” ñeà nghò chaán höng daân khí, khai thoâng daân trí, baûo veä ñaát nöôùc.
b. Nguyên nhân những đề nghị cải cách của Việt Nam cuối thế kỷ XIX không được thực hiện?
Do triều đình nhà Nguyễn bảo thủ, không thích ứng với hoàn cảnh, không chấp nhận sự thay đồi, từ chối mọi sự cải cách, kể cả những cải cách có khả năng thực hiện
5. Sự phân hóa giai cấp của xã hội Việt Nam dưới sự tác động của cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp
_ Giai cấp địa chủ phong kiến: Làm tay sai cho thực dân Pháp. Tuy nhiên có một bộ phận địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu nước
_ Giai cấp nông dân: Số lượng đông, bị áp bức nặng nề, sẵn sàng hưởng ứng tham gia các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc
_ Tầng lớp tư sản đã xuất hiện có nguồn gốc từ các nhà thầu khoán, chủ xí nghiệp, chủ hãng buôn….bị chính quyền thực dân, tư bản Pháp chèn ép
_ Tiểu tư sản thành thị: bao gồm các chủ xưởng thủ công nhỏ, cơ sở buôn bán nhỏ, viên chức cấp thấp và những người làm nghề tự do
_ Công nhân: xuất thân từ nông dân, làm việc trong các đồn điền, hầm mỏ, nhà máy, lương thấp, đời sống khổ cực, họ có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ chống giới chủ nhằm cải thiện đời sống
6. Nhöõng ñieåm gioáng nhau vaø khaùc nhau giöõa caùc phong traøo yeâu nöôùc ñaàu theá kæ XX
* Gioáng nhau : ñeàu laø caùc phong traøo yeâu nöôùc theo khuynh höôùng daân chuû tö saûn, do caùc só phu Nho hoïc treû laõnh ñaïo
* Khaùc nhau :
- Phong traøo Ñoâng du: Do hoäi Duy taân chuû tröông vôùi khuynh höôùng baïo ñoäng choáng Phaùp (Phan Bội Châu)
- Phong traøo Duy taân: Do phaùi oân hoøa laõnh ñaïo ( Phan Chaâu Trinh, Huyønh Thuùc Khaùng )
- Phong traøo Ñoâng Kinh nghóa thuïc: Veà hình thöùc laø moät tröôøng hoïc do só phu thuoäc caû 2 phaùi (oân hoøa vaø baïo ñoäng) chuû tröông vôùi nhieäm vuï chuû yeáu laø naâng cao daân trí, ñaøo taïo nhaân taøi.
7.So saùnh xu höôùng cöuù nöôùc cuoái theá kæ XIX vôùi xu höôùng cöùu nöôùc ñaàu theá kæ XX.
|
Caùc noäi dung
chuû yeáu
|
Xu höôùng cöùu nöôùc
cuoái theá kæ XIX
|
Xu höôùng cöùu nöôùc
ñaàu theá kæ XX
|
|
Muïc ñích
|
Ñaùnh Phaùp giaønh ñoäc laäp daân toäc , xaây döïng laïi cheá ñoä phong kieán
|
Ñaùnh Phaùp giaønh ñoäc laäp daân toäc, keát hôïp vôùi caûi caùch xaõ hoäi ,
|
|
Thaønh phaàn
Laõnh ñaïo
|
Vaên thaân, só phu phong kieán yeâu nöôùc
|
Taàng lôùp Nho hoïc treû ñang treân ñöôøng tö saûn hoùa
|
|
Phöông thöùc
hoaït ñoäng
|
Vuõ trang
|
Vuõ trang, tuyeân truyeàn giaùo duïc, vaän ñoäng caûi caùch
|
|
Toå chöùc
|
Theo leà loái phong kieán
|
toå chöùc chính trò sô khai
|
|
Löïc löôïng tham gia
|
Ñoâng nhöng haïn cheá
|
Nhieàu taàng lôùp, giai caáp, thaønh phaàn xaõ hoäi
|
LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
8.Döôùi thôøi Phaùp thuoäc, thaønh phoá Saøi Goøn nhö theá naøo?
Dưới thôøi Phaùp thuoäc, thaønh phoá Saøi Goøn trôû thaønh trung taâm haønh chính theo kiểu phöông Taây, coù boä maùy nhaø nöôùc tröïc thuoäc Boä haûi quaân vaø thuoäc ñòa cuûa Phaùp với nhöõng coâng trình kieán truùc tieâu bieåu nhö : Dinh Xaõ Taây (UBND TP), nhaø thôø Ñöùc Bà, …Ñoàng thôøi, Saøi Goøn trôû thaønh trung taâm kinh teá quan trọng nhất ở Nam Kì.
9. Đọc tham khảo một số nhân vật lịch sử: Trương Vĩnh Ký; Sương Nguyệt Anh; Tôn Đức Thắng;Nguyễn Hữu Tiến;Huỳnh Văn Tiểng
---HẾT---
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT