[VẬT LÝ 7] Chủ đề 8: Gương cầu lõm

Chủ nhật, 6/10/2019, 0:0
Lượt đọc: 1147

Giúp học sinh biết về đặt điểm ảnh tao bởi gương cầu lõm và các ứng dụng của nó.

 

۩Đặt vấn đề:

+ Thế nào là gương cầu lõm?

+ Ảnh của vật tạo bởi gương cầu lõm có gì khác so với gương cầu lồi vào gương phẳng?

- Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các đặc điểm của ảnh tạo bởi gương cầu lõm và những ứng dụng của nó.

Chủ đề 8

GƯƠNG CẦU LÕM

Concave mirror

۩Chuyển ý: Đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu các đặc điểm của ảnh tạo bởi gương cầu lõm.

I. Ảnh của vật tạo bởi gương cầu lõm

- GV cho HS quan sát một gương cầu lõm và một gương phẳng có cùng kích thước.

+ Làm thế nào để phân biệt gương cầu lõm và gương phẳng?

- Bề mặt phản chiếu của gương phẳng là mặt phẳng, còn của gương cầu lõm là mặt cầu lõm xuống.

- GV đặt một vật sáng sát gương cầu lõm.

+ Ta thấy ảnh của vật ở sau gương không?

+ Hãy so sánh độ lớn của ảnh và vật?

- Tiếp theo ta sẽ tìm hiểu ảnh này là thật hay ảo?

- GV vẽ tia tới và tia phản xạ qua gương cầu lồi.

 

+ Các tia phản xạ tạo ra chùm sáng gì?

+ Làm sao để các tia này có thể gặp nhau?

+ Ảnh tạo bởi gương cầu lõm cũng được hình thành từ kéo dài của các tia phản xạ giống gương phẳng. Vậy nó là ảnh thật hay ảo?

- GV cho HS ghi bài:

Vật sáng đặt sát gương cầu lõm tạo ảnh ảo sau gương và lớn hơn vật.

۩Chuyển ý: Gương cầu lõm có một khả năng đặc biệt là chuyển hóa chùm sáng từ loại này sang loại khác?

- Ta hãy cùng tìm hiểu vấn đề này.

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm phản xạ ánh sáng của gương cầu lõm.

 

II. Đặc điểm phản xạ ánh sáng của gương cầu lõm

1. Đối với chùm tia tới song song

- GV hướng dẫn HS bố trí thí nghiệm H8.5.

+ Các tia tới gương là chùm sáng gì?

+ Các tia phản xạ là chùm sáng gì?

+ Chúng hội tụ ở đâu?

- Thầy đặt tên điểm này là F.

 

- GV cho HS ghi vào kết luận:

“ Chùm sáng song song chiếu tới gương cầu lõm sẽ có chùm tia phản xạ hội tụ ở một điểm F trước gương. ”

 

2. Đối với chùm tia tới phân kì

- GV hướng dẫn HS bố trí thí nghiệm H8.6.

+ Ta đặt nguồn sáng ở đâu?

+ Các tia tới gương là chùm sáng gì?

+ Các tia phản xạ là chùm sáng gì?

 

- GV cho HS ghi vào kết luận:

“ Một nguồn sáng phân kì đặt ở một vị trí thích hợp trước gương cầu lõm sẽ có chùm tia phản xạ song song. ”

 

۩Chuyển ý: Ta đã biết gương cầu lõm có thể thay đổi chùm sáng, vậy ta có thể dùng tính chất này vào những công việc gì trong thực tế?

Hoạt động 3: Tìm hiểu một số ứng dụng của gương cầu lõm.

 

III. Một số ứng dụng của gương cầu lõm

1. Bếp mặt trời:

+ Để một chiếc nồi ngoài nắng thì một lúc sau nhiệt độ chiếc nồi sẽ thay đổi thế nào?

+ Ánh sáng Mặt Trời chiếu tới Trái Đất có thể xem là chùm sáng gì?

- Vì ánh sáng Mặt Trời là chùm sáng song song nên khi chiếu vào nồi không làm nó nóng lên nhiều.

+ Vậy làm thế nào để tập trung ánh sáng Mặt Trời vào chiếc nồi?

+ Gương cầu lõm có tác dụng gì?

 

+ Muốn tập trung nhiều ánh sáng thì kích thước gương phải thế nào?

+ Ta phải đặt nồi ở đâu để hứng ánh sáng hội tụ?

 

- GV cho HS ghi vào kết luận:

“ Dùng gương cầu lõm biến chùm sáng song song thành chùm sáng hội tụ tại điểm đặt nồi để nấu chín thức ăn.”

 

 

 

 

 

 

2. Chụp đèn:

+ Một bóng đèn bình thường sẽ phát ra chùm sáng gì?

- Đèn phát ra chùm sáng phân kì nên ánh sáng bị phân tán khắp nơi và không thể truyền đi xa được.

+ Có cách nào giúp ta khắc phục được vấn đề này không?

+ Gương cầu lõm có tác dụng gì?

 

+ Chùm sáng song song có lợi ích gì?

 

+ Ta phải đặt đèn ở đâu để có chùm sáng song song?

 

- GV cho HS ghi vào kết luận:

“ Đặt đèn ở vị trí thích hợp trước gương cầu lõm để tạo chùm sáng song song giúp đèn truyền ánh sáng đi xa.”

 

 

 

 

 

 

۩ Kiến thức nâng cao:

1. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm.

- Nếu đặt vật xa hơn điểm F, gương cầu lõm sẽ cho ảnh của vật bị lộn ngược.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Với những vật ở xa, các tia tới như chùm sáng song song và tia phản xạ là chùm sáng hội tụ nên tạo thánh ảnh thật của vật ở trước gương.

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Chế tạo dụng cụ xem ảnh thật của gượng cầu lõm.

- GV hướng dẫn HS thực hiện:

+ Cắt chiếc hộp ra làm đôi.

+ Khoét một lỗ nhỏ cho ánh sáng lọt vào.

+ Lót giấy trắng trên hộp để thấy rõ ảnh.

+ Đặt gương cầu lõm ở vị trí thích hợp và hướng hộp ra phía ánh sáng.

 

 

 

 

۩ Em hãy luyện tập:

+ Các em hãy đọc và trả lời câu 3 tới 6.

۩ Dặn dò:

- Học phần bài ghi.

- Đọc phần Thế giới quanh ta.


Tác giả: Nguyễn Hoàng Cảnh

Tin cùng chuyên mục

Trường Trung học cơ sở Nguyễn Du
139 Nguyễn Du, phường Bến Thành, Tp.HCM

Điện thoại: 028.38298731

Email: lienhe@thcsnguyenduq1.edu.vn

Tập đoàn công nghệ Quảng Ích